“ในวันที่มีธุรกิจอบรมสัมนาเต็มไปหมด แนวคิดในการติดตามและประเมินผลที่ได้จากการเรียนรู้ที่ผมต้องการให้ทุกคนเข้าใจ เราจะมาดูกันจากบทความนี้”
เรื่องราวเกี่ยวกับการประเมินประสิทธิภาพในการฝึกอบรมนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่แต่เป็นแนวทางที่ โดนัลด์ แอล เคริกแพตทริค (Donald L.Kirkpatrick) แห่งมหาวิทยาลัยวิสคอนสินสหรัฐอเมริกา ได้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับการฝึกอบรม และการประเมินผลการฝึกอบรมว่า “ในการฝึกอบรมใดๆ ควรจะจัดให้มีการประเมินผลการฝึกอบรมซึ่งถือเป็นสิ่งจำเป็นที่จะช่วยให้รู้ว่าการจัดโปรแกรมการฝึกอบรมมีประสิทธิผลเพียงใด” โดยที่ เคริกแพตทริคให้คำนิยามของการประเมินผลการอบรมเป็น 4 ระดับด้วยกัน
- ดูปฏิกิริยาตอบสนอง (Reaction) การประเมินนี้มีวัตถุประสงค์ให้รู้ว่าผู้ที่เข้ารับการฝึกอบรมนั้น มีความรู้สึกอย่างไรต่อการฝึกอบรม พอใจหรือไม่ต่อสิ่งที่ได้รับจากการฝึกอบรม ไม่ว่าจะเป็นเนื้อหา ตัวผู้สอนหรือสิ่งแวดล้อมในการทำการเรียนการสอน
2. ประเมินการเรียนรู้ (Learning)
การประเมินผลนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะให้รู้ว่า ผู้เข้ารับการฝึกอบรมได้รับความรู้ เกิดความเข้าใจ และทักษะอะไรบ้าง และมีความรู้อะไรบ้างที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ทั้งนี้เพราะความรู้ ทักษะ ล้วนเป็นองค์ประกอบพื้นฐานสำคัญที่จะช่วยให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการทำงานของผู้เข้ารับการอบรมในอนาคต
3. พฤติกรรมที่เปลี่ยนไป(Behavior Change)
การประเมินผลในขั้นนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อตรวจสอบว่าผู้เข้ารับการฝึกอบรมได้มีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในการทำงานไปในทิศทางที่พึงประสงค์หรือไม่
การประเมินผลในขั้นนี้นับว่ายากและใช้เวลามากกว่าการประเมินผลในสองขั้นแรกเพราะจะต้องติดตามประเมินผลในสถานที่ทำงานจริงๆ ของผู้เข้ารับการฝึกอบรม แต่นับเป็นการประเมินผลที่สำคัญมาก เพราะเป็นการเชื่อมโยงไปถึงการนำไปปฏิบัติ เพื่อจะใช้วิเคราะห์กันในขั้นต่อๆ ไป เช่น หากพฤติกรรมไม่เปลี่ยน นั้น เกิดจากตัวบุคคลหรือเกิดจากองค์กรและสิ่งแวดล้อมกันแน่
4. การประเมินผลลัพธ์ที่กระทบต่อองค์กร (Results)
แทบจะทุกองค์กรธุรกิจย่อมมองที่ผลกำไร การประเมินในขั้นนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะให้รู้ว่าการฝึกอบรมได้ก่อให้เกิดผลดีต่อหน่วยงานอย่างไรบ้าง เป็นการประเมินผลที่ต้องการจะให้เกิดขึ้นกับหน่วยงาน เช่น การลดค่าใช้จ่าย การปรับปรุงประสิทธิภาพการทำงาน หรือสร้างรายได้ที่มากขึ้น
จะเห็นได้ว่า การอบรมนั้นไม่ใช่แค่การทำการอบรมแล้วจบ แต่ยังต้องมีการวางแผนในการประเมินผล ซึ่งการประเมินผลนี้จะเกิดผลดีต่อองค์กรโดยรวม และเป็นข้อมูลที่จะทำให้นักพัฒนาองค์กร สามารถนำไปปรับปรุงหลักสูตรต่างๆได้อย่างมีประสิทธิภาพอีกด้วย ดังนั้น เราจึงเรียกได้ว่าการฝึกอบรม เป็นการลงทุนเพื่อให้ได้ผลดีระยะยาวต่อองค์กรอย่างแท้จริง
